Waarom het aantal ademstops niet het hele verhaal vertelt

Somnomed MRA beugel voor de behandeling van slaapapneu en snurken

De AHI (het aantal ademstops per uur) is nog altijd de meest gebruikte maat voor de ernst van slaapapneu. Terecht, want het is een objectieve waarde. Maar er is de laatste jaren een discussie op gang gekomen over de vraag of dat ene getal genoeg zegt over hoe goed een behandeling in de praktijk werkt.


Wat artsen allemaal meewegen

De AHI is niet het enige waar uw slaaparts naar kijkt. In de beoordeling wegen ook uw klachten mee, de mate waarin uw zuurstofgehalte ’s nachts daalt, hoe versnipperd uw slaap is, welke andere aandoeningen u heeft, en hoeveel u uw behandeling daadwerkelijk gebruikt.

Toch is de AHI vaak het getal dat blijft hangen, bij patiënten en soms ook in de communicatie. En dat kan een vertekend beeld geven van welke behandeling voor u het meest oplevert.

Daar komt iets praktisch bij dat u moet weten: voor zorgverzekeraars is de AHI wél leidend. Of een behandeling vergoed wordt, en welke behandeling in aanmerking komt, hangt in de praktijk af van die gemeten waarde. Hoe genuanceerd het wetenschappelijke beeld ook is, dit getal bepaalt mede wat er in uw situatie mogelijk is.


Het rekensommetje dat vaak vergeten wordt

Voor slaapapneu zijn er twee gangbare behandelingen. De CPAP is een apparaat met een masker dat ’s nachts lucht in uw keel blaast en zo de luchtweg openhoudt. De MRA is een beugel die u in uw mond draagt en die de onderkaak iets naar voren houdt, waardoor er meer ruimte in de keel ontstaat. Beide werken; ze doen het op een andere manier.

Stel nu: twee behandelingen. De eerste brengt uw ademstops terug van vijftig naar twee per uur, maar u houdt hem gemiddeld vier nachten per week vol. De tweede brengt ze terug van vijftig naar twintig, maar die draagt u élke nacht, de hele nacht.

Op de meting wint de eerste met gemak. In de praktijk is het beeld ingewikkelder: tijdens de nachten dat u niets gebruikt, is er ook geen behandeleffect.

CPAP verlaagt de AHI gemiddeld sterker dan een MRA. Dat staat niet ter discussie. De vraag is wat er van dat verschil overblijft als je meeweegt hoe vaak een behandeling daadwerkelijk gebruikt wordt.


Een onderzoeksmaat die beide meeneemt: de MDA

Onderzoekers hebben hiervoor een maat ontwikkeld: de Mean Disease Alleviation, kortweg MDA. Die combineert hoe goed een behandeling werkt met hoeveel van uw slaaptijd u hem gebruikt, tot één percentage.

In een groot Amerikaans onderzoek onder 352 CPAP-patiënten kwam de gemiddelde MDA na een half jaar uit op ongeveer 54 procent, met een grote spreiding tussen patiënten. In datzelfde onderzoek bleek een MDA van 40 procent of hoger samen te hangen met een merkbare verbetering van de slaperigheid overdag.

Belangrijk om te weten: de MDA is een onderzoeksmaat, geen klinische standaard. Zij is veelbelovend en wordt in wetenschappelijke publicaties gebruikt om behandelingen te vergelijken, maar de berekening berust op aannames en de maat is nog niet breed gevalideerd. U zult hem in de spreekkamer voorlopig niet tegenkomen.


Wat het CRESCENT-onderzoek liet zien

In Singapore liep tussen 2019 en 2022 een onderzoek dat deze vraag testte op een uitkomst die medisch echt telt: de bloeddruk. Tweehonderdtwintig patiënten met matige tot ernstige slaapapneu én hoge bloeddruk werden willekeurig verdeeld over een MRA of een CPAP. Na zes maanden werd bij iedereen de bloeddruk gedurende 24 uur gemeten.

In de MRA-groep daalde de gemiddelde bloeddruk met 2,5 mmHg. In de CPAP-groep was er geen significante verandering. Op dit punt deed de MRA dus niet onder voor de CPAP.

In een substudie onder deelnemers met ernstige slaapapneu werden ook de behandelresultaten na zes maanden en het gebruik over twaalf maanden gerapporteerd. De CPAP was duidelijk effectiever in het wegnemen van ademstops: van ongeveer 51 naar 2 per uur, tegenover 44 naar 21 bij de MRA. Het gebruik lag andersom: 56 procent van de MRA-groep droeg het apparaat zes uur of meer per nacht, tegenover 28 procent van de CPAP-groep.


Wat dit onderzoek niet bewijst

Dit is geen bewijs dat een MRA beter is dan een CPAP.

De deelnemers aan dit onderzoek waren voor 85,5 procent man, gemiddeld begin zestig, en allen van Aziatische afkomst. Allemaal hadden ze naast slaapapneu ook hoge bloeddruk. Of deze uitkomsten net zo gelden voor een Nederlandse vrouw van vijftig zonder hoge bloeddruk, is niet onderzocht.

En een overzichtsstudie waarin veertien onderzoeken werden samengevoegd, vond een voordeel voor CPAP op enkele hart- en stofwisselingsuitkomsten, zoals cholesterolwaarden. Voor veel andere uitkomsten werd géén duidelijk verschil tussen beide behandelingen gevonden.

Bij ernstige slaapapneu geldt de CPAP in richtlijnen doorgaans als voorkeursbehandeling. Een alternatief vraagt een individuele afweging door uw specialist, en altijd een objectieve controlemeting achteraf.


Wat u hiermee kunt in het gesprek met uw arts

Als u worstelt met uw CPAP, is het zinvol om niet alleen te zeggen dát het niet lukt, maar ook hoe vaak. Vier nachten per week, drie uur per nacht, dat is bruikbare informatie. Uw arts kan die naast de gemeten waarden leggen.

Het is niet zwak om toe te geven dat een behandeling niet volgehouden wordt. Het is informatie die uw arts nodig heeft.


MRA Specialisten: Rotterdam & Hoofddorp

Wij behandelen uitsluitend slaapapneu met MRA-therapie. Bij ons hoort een objectieve controlemeting standaard bij de behandeling. Voor een overstap heeft u een verwijzing nodig van uw longarts of slaapspecialist. Bel ons voor een eerlijk antwoord op de vraag of een MRA in uw situatie een verstandige keuze is.


Wetenschappelijke literatuur

  • Ou YH, Colpani JT, Cheong CS, et al. Mandibular Advancement vs CPAP for Blood Pressure Reduction in Patients With Obstructive Sleep Apnea. J Am Coll Cardiol. 2024;83(18):1760-1772. DOI 10.1016/j.jacc.2024.03.359. PMID 38588926.
  • Colpani JT, Ou YH, Kosasih AM, et al. Mandibular Advancement Device versus CPAP in Severe Obstructive Sleep Apnea. J Dent Res. 2026;105(1):112-119. DOI 10.1177/00220345251361796. PMID 40888163.
  • Budhiraja R, Batool-Anwar S, Quan SF. Mean disease alleviation as a comprehensive metric for evaluating continuous positive airway pressure therapy in obstructive sleep apnea: establishing reference values and clinical significance. J Clin Sleep Med. 2025;21(6):973-982. DOI 10.5664/jcsm.11592. PMID 39916590.
  • Manasrah A, Tanashat M, Ghaly R, et al. Continuous Positive Airway Pressure Versus Mandibular Advancement Devices Impact on Cardio-Metabolic Outcomes in Patients With Obstructive Sleep Apnea: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. J Sleep Res. 2026. DOI 10.1111/jsr.70351. PMID 42340217.
  • Kaffenberger TM, Soose RJ, Strollo PJ, Vanderveken OM. Three-dimensional mean disease alleviation (3D-MDA): The next step in measuring sleep apnea treatment effectiveness. Sleep Med. 2025;125:27-30. DOI 10.1016/j.sleep.2024.11.027. PMID 39561670.

Klaar voor een betere nacht?

Maak een afspraak met een van onze NVTS-geaccrediteerde behandelaren in Rotterdam of Hoofddorp.


Meer artikelen